عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
186
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
عمرو او را هزيمت كرد ، و بنشابور آمد ، رافع شهر بگرفت و عمرو بن الليث بر عقب او بيامد ، و او را از نيشابور بتاخت ، رافع به خوارزم شد . خوارزم شاه او را بكشت ، و سر او سوى عمرو بن الليث فرستاد ، و عمرو سوى معتضد فرستاد ، و معتضد بدان شاد شد ، و عمرو را بر آن شكر كرد ، و هر سالى عمرو ( بن ) الليث ( را ) پنج هزار بار هزار درم متاع هندى و تركى بودى ، چون سمور و سنجاب و بازو [ 1 ] و عود و مشك و صندل و دار خاشاك [ 2 ] و چهار بار هزار هزار درم نقد بودى . و بروزگار عمرو بن الليث [ 3 ] ، ما وراء النهر اسماعيل بن احمد [ 4 ] داشت ، و عمرو ولايت ما وراء النهر از معتضد بخواست ، و معتضد عهد آن به دو فرستاد . عمرو قصد احمد كرد و به بلخ آمد ، و احمد ابن اسماعيل [ 5 ] ناگاه از آب ( 82 ) بگذشت و شبيخون كرد ، و عمرو را بگرفت و بند كرد ، و بنزديك معتضد فرستاد ، و معتضد سخت شادمانه گشت ، و آن فتحى بود مر معتضد را ، هر چه بزرگتر . و معتضد خواست كه بر معاويه و يزيد و بو سفيان بر منبرها لعنت فرمايد ، و چون نامهها [ 6 ] فرمود نوشتن به همه مسلمانى . عبيد اللّه بن
--> [ ( 1 - ) ] كذا در هر دو نسخه ، در معانى باز و آهو و خرگوش و گوزن را هم نوشتهاند ( فرهنگ ستينگاس ) . [ ( 2 - ) ] با وسايل موجوده اصل اين كلمه معلوم نشد ، در حاشيه ن نوشتهاند : شايد دار خال باشد بمعنى چوب بقم ؟ ولى در معانى دار خال چنين چيزى به نظر نيامد . [ ( 3 - ) ] پادشاه دوم خاندان صفاريان سيستان 265 - 289 ه . [ ( 4 - ) ] پادشاه دوم دودمان سامانيان بلخى متولد 234 ه . دورهء شاهى از 279 تا 295 ه . [ ( 5 - ) ] پادشاه سوم خاندان سامانى 295 - 301 ه . [ ( 6 - ) ] هر دو : نامهاء .